Theo UBND tỉnh Sơn La, giai đoạn 2021 - 2025, nông nghiệp tiếp tục phát triển cả về quy mô và trình độ sản xuất, duy trì tăng trưởng ở mức khá, khẳng định vị thế quan trọng trong phát triển kinh tế của tỉnh, bảo đảm vững chắc an ninh lương thực theo hướng hàng hóa;

Cơ cấu cây trồng, vật nuôi được chuyển đổi manh mẽ, ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng, phát huy tốt lợi thế của địa phương, thích ứng với biến đổi khí hậu, tỉ lệ nông sản qua chế biến tăng dần, thị trường tiêu thụ được mở rộng, xuất khẩu nông sản được chú trọng, tăng cả về sản lượng, giá trị; Sơn La đã trở thành trung tâm sản xuất nông nghiệp hàng hóa lớn của khu vực miền núi phía Bắc.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, nông nghiệp của tỉnh phát triển còn thiếu bền vững, ứng dụng khoa học, công nghệ còn hạn chế, nhất là ứng dụng chuyển giao các loại giống cây trồng, vật nuôi mới, có giá trị cao; thu hút đầu tư cho phát triển nông nghiệp, dịch vụ ở nông thôn gặp nhiều khó khăn; công tác dự báo, thông tin về thị trường sản xuất, tiêu thụ nông sản chưa đáp ứng yêu cầu...

Trước thực tế này, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Sơn La vừa ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TU về phát triển nông nghiệp bền vững gắn với công nghiệp chế biến giai đoạn 2025 - 2030, định hướng đến năm 2035. Nghị quyết xác định chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp; phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn, phát thải thấp; lấy khoa học công nghệ và chế biến sâu làm trụ cột nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Hình thành các vùng, khu, cụm sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô thích hợp, công nghệ cao, sản phẩm sạch; đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, từ phát triển vùng nguyên liệu, thu gom bảo quản, chế biến, tiêu thụ, xuất khẩu sản phẩm; nâng cao hiệu quả và giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp; phát triển nông nghiệp gắn với ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, phải trở thành động lực và đột phá quan trọng phát triển.

Tỉnh Sơn La sẽ hình thành các vùng, khu, cụm sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô thích hợp, công nghệ cao, sản phẩm sạch. 

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong nông nghiệp; phát triển các vùng sản xuất hàng hoá lớn, chất lượng và giá trị gia tăng cao, gắn với chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm; cơ cấu lại cây trồng, vật nuôi, sản phẩm phù hợp nhu cầu thị trường và lợi thế của từng địa phương; phát triển hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp theo chuỗi đa giá trị bao gồm công nghiệp chế biến, dịch vụ, du lịch, kinh tế carbon thấp; mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản.

Hỗ trợ tích cực và tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, kinh tế hợp tác, kinh tế tập thể, hộ nông nghiệp tiếp cận đất đai, vốn, công nghệ, thị trường phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững. Phát triển các làng nghề gắn với phát huy các giá trị văn hoá và bảo vệ môi trường. Phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng bình quân lĩnh vực nông nghiệp đạt khoảng 3,5 - 4%; thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng từ 2,5 lần trở lên so với năm 2020, có 36 xã đạt chuẩn nông thôn mới, tỷ lệ hộ gia đình nông thôn được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn đạt từ 60% trở lên; duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định 48,5%.

Cùng với đó, Sơn La định hướng hình thành 1 khu và 21 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; thu hút đầu tư thêm 3 - 5 nhà máy chế biến nông sản quy mô công nghiệp, nâng giá trị sản xuất công nghiệp chế biến nông sản (giá so sánh năm 2010) đạt khoảng 11.000 tỷ đồng, giá trị nông sản chế biến tham gia xuất khẩu đạt từ 350 triệu USD trở lên.

Định hướng đến năm 2035, tỷ trọng giá trị sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao chiếm khoảng 70 - 80% tổng giá trị toàn ngành, cơ bản hoàn thành Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới, hướng tới nông thôn hiện đại, môi trường sống xanh, sạch, đẹp, giàu bản sắc.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, quản lý trong phát triển nông nghiệp; đào tạo nhân lực trong nông nghiệp, nông thôn là một trong những nhiệm vụ quan trọng được tỉnh xác định đẩy mạnh triển khai. Trong đó, địa phương này sẽ tăng cường nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao các tiến bộ khoa học - công nghệ trong toàn ngành nông nghiệp; ưu tiên công nghệ cao, công nghệ sinh học, công nghệ bảo quản - chế biến hiện đại nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và giá trị gia tăng của sản phẩm chủ lực.

Phấn đấu đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý, viện trường và doanh nghiệp trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ. Triển khai ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ số và công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, IoT, GIS, dữ liệu lớn, thiết bị cảm biến, viễn thám và tự động hóa để giám sát vùng nguyên liệu, dự báo dịch bệnh, thời tiết, thiên tai; phục vụ quy hoạch phát triển, điều hành sản xuất và kiểm soát chất lượng nông sản.

Từng bước hình thành nền nông nghiệp thông minh, tối ưu hóa quy trình canh tác, giảm chi phí và tăng hiệu quả. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao hiệu quả hoạt động Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Sơn La; định hướng phát triển khu này trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, thử nghiệm, trình diễn và chuyển giao các giải pháp nông nghiệp hiện đại của tỉnh. Khuyến khích doanh nghiệp công nghệ cao, đơn vị nghiên cứu, tổ chức khoa học tham gia đầu tư và hợp tác phát triển.

Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thống nhất về đất đai, nguồn nước, rừng, khoáng sản, khí tượng thuỷ văn, đa dạng sinh học…. Thực hiện tốt việc hỗ trợ đào tạo, chuyển giao công nghệ để người nông dân dần hình thành tư duy sản xuất kinh tế hàng hoá lớn, chuyên nghiệp, hiện đại; ứng dụng rộng rãi các thành tựu khoa học - công nghệ trong sản xuất, thu hoạch, bảo quản, chế biến; có kiến thức và kỹ năng số, đặc biệt là thương mại điện tử; chủ động thích ứng biến động thị trường, thiên tai, dịch bệnh; có tinh thần trách nhiệm và hợp tác cùng phát triển.

Triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ nông dân tiếp cận vốn, tín dụng xanh, bảo hiểm nông nghiệp; tạo điều kiện để nông dân tham gia khởi nghiệp sáng tạo, phát triển các ngành dịch vụ, công nghiệp ở nông thôn, hoà nhập vào chuỗi giá trị mới. Ưu tiên bồi dưỡng nguồn nhân lực cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại các sản phẩm nông sản; gắn phát triển du lịch với giới thiệu sản phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản. Mở rộng thị trường tiêu thụ các sản phẩm nông sản nhất là các sản phẩm chế biến nông sản đóng gói tại tỉnh thông qua hội chợ, hội nghị, diễn đàn thương mại xúc tiến đầu tư.

Hỗ trợ xây dựng chỉ dẫn địa lý, thương hiệu cho các mặt hàng nông sản của tỉnh. Tạo mối liên hệ giữa nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các cơ quan, đơn vị có liên quan trong phát triển nông sản hàng hóa thông qua liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nông sản nhất là phát triển các thị trường tiềm năng, trong đó quan tâm đặc biệt đến thị trường trọng điểm gần nước ta; tìm kiếm, khai thác các thị trường mới mà nông sản của tỉnh có lợi thế về chủng loại, chất lượng, mùa vụ. Xây dựng, bảo vệ và phát triển thương hiệu, chỉ dẫn địa lý các sản phẩm nông sản của tỉnh, tăng diện tích cấp mã số vùng trồng cho một số loại cây trồng trên địa bàn tỉnh.../.

 

Mỹ Linh