Trong thời gian qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích đã đạt được những kết quả nhất định, công tác lập, thẩm định, phê duyệt, quản lý dự án trùng tu, tôn tạo di tích và giải ngân nguồn vốn được thực hiện đúng thủ tục, trình tự quy định; các di tích tu bổ, tôn tạo được chính quyền địa phương tiếp nhận quản lý, khai thác có hiệu quả, phát huy được giá trị, đáp ứng nhu cầu tham quan tìm hiểu văn hóa, lịch sử của Nhân dân; công tác xã hội hóa nguồn lực cho việc tu bổ, tôn tạo di tích thu hút sự tham gia đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh tích cực hưởng ứng. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những mặt hạn chế nhất định: việc lập dự án trùng tu, tôn tạo di tích đã xuống cấp còn chậm trễ; một số di tích còn bị lẫn chiếm vùng bảo vệ; công tác truyền thông, xây dựng các sản phẩm du lịch và tổ chức các hoạt động dịch vụ tại một số khu di sản còn hạn chế, chưa thể hiện và phát huy được bản sắc văn hóa mang tính đặc thù của địa phương...

Khánh thành Tháp tâm linh - Khu di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi, xã Mai Sơn

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị các xã phường tăng cường hơn nữa vai trò, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan và cộng đồng trong việc quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị di tích và hoạt động bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh (sau đây gọi chung là di tích); kiểm soát chặt chẽ quy trình kiểm kê, xếp hạng mới di tích, gắn kết chặt chẽ với chương trình, kế hoạch tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị di tích; thực hiện hiệu quả, kịp thời cơ chế phối hợp giữa các cơ quan và địa phương trong việc tham mưu, quản lý nhà nước về di sản văn hóa tại địa phương; thực hiện nghiêm Luật Di sản văn hóa năm 2024, các văn bản hướngdẫn thi hành Luật và các quy định về đầu tư, xây dựng khi triển khai các dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích (bất kể dự án được triển khai từ nguồn ngân sách nào); hướng dẫn chủ đầu tư thực hiện đúng quy trình, quy định, thủ tục triển khai các dự án tu bổ di tích, phối hợp tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, các nhà khoa học có liên quan và chỉ thực hiện khi có văn bản thẩm định, phê duyệt của cấp có thẩm quyền. Triển khai thực hiện đúng các nội dung thẩm định dự án, báo cáo kinh tế - kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công tu bổ di tích đã được cơ quan chức năng quản lý nhà nước về di sản thỏa thuận, góp ý để bảo đảm bảo vệ, giữ gìn được yếu tố gốc tạo nên giá trị di tích.

Khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo chùa Vặt Hồng phường Mộc Châu.

Đồng thời tổ chức tuyên truyền rộng rãi về ý nghĩa, giá trị của các di tích, lý do bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích và công khai nội dung dự án tu bổ di tích trước khi triển khai để Nhân dân được biết, tham gia đóng góp ý kiến nhằm thống nhất, nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận của xã hội về việc thực hiện các dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, nhất là đối với các di tích có tính chất tâm linh, tôn giáo, tín ngưỡng,... Khi hoàn thành dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, cần có hình thức thích hợp để giới thiệu giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, nghệ thuật của di tích; ngày khởi công, ngày hoàn thành; những tổ chức, cá nhân đóng góp tài chính; đơn vị thi công…

Khu di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi, xã Mai Sơn.

Các địa phương đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, giám sát việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích ở địa bàn mình; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng trong việc triển khai các dự án tu bổ, tôn tạo di tích đúng quy trình, nội dung theo quy định của pháp luật, kiên quyết xử lý nghiêm và dứt điểm các sai phạm, vi phạm làm ảnh hưởng tới giá trị di tích; bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa với phát triển bền vững kinh tế - xã hội, phát triển du lịch của địa phương

Thúy Hà